Trong chăn nuôi, thức ăn là một trong những khoản chi phí quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh tế của mỗi lứa nuôi. Tuy nhiên, bên cạnh việc lựa chọn sản phẩm phù hợp, cách bảo quản thức ăn chăn nuôi cũng là yếu tố mà bà con cần đặc biệt quan tâm.
Thực tế, nhiều hộ chăn nuôi vẫn gặp tình trạng cám bị ẩm, vón cục, nấm mốc hoặc suy giảm chất lượng do điều kiện lưu trữ chưa phù hợp. Điều này không chỉ gây lãng phí mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi.
Vậy đâu là những sai lầm thường gặp khi bảo quản cám? Làm thế nào để hạn chế hao hụt và duy trì chất lượng thức ăn? Hãy cùng ABC Việt Nam tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
1. Vì sao cần bảo quản thức ăn chăn nuôi đúng cách?
Thức ăn chăn nuôi được sản xuất để cung cấp năng lượng, protein, vitamin, khoáng chất và những dưỡng chất thiết yếu phục vụ quá trình sinh trưởng của vật nuôi.
Tuy nhiên, chất lượng thức ăn có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, không khí và điều kiện vệ sinh khu vực bảo quản.
Đặc biệt, trong điều kiện khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam, cám có thể bị ảnh hưởng nếu tiếp xúc với hơi ẩm trong thời gian dài hoặc được lưu trữ tại những khu vực không đảm bảo.
Bảo quản thức ăn đúng cách mang lại những lợi ích quan trọng:
-
Duy trì chất lượng thức ăn: Hạn chế tình trạng ẩm mốc, biến đổi mùi và suy giảm chất lượng trong quá trình lưu trữ.
-
Giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe vật nuôi: Hạn chế việc sử dụng thức ăn bị hư hỏng hoặc nhiễm bẩn.
-
Tiết kiệm chi phí chăn nuôi: Giảm lượng cám phải loại bỏ do bảo quản không đúng cách.
-
Chủ động quản lý lượng thức ăn: Giúp bà con kiểm soát số lượng cám tồn kho và kế hoạch sử dụng.
Vì vậy, bảo quản cám cần được xem là một phần quan trọng trong quy trình quản lý chăn nuôi.
2. Năm sai lầm thường gặp khi bảo quản thức ăn chăn nuôi
2.1. Đặt bao cám trực tiếp xuống nền nhà
Đây là một trong những sai lầm phổ biến khi bảo quản thức ăn chăn nuôi tại các hộ gia đình.
Nhiều bà con có thói quen đặt bao cám trực tiếp xuống nền xi măng hoặc nền đất để thuận tiện cho việc sử dụng. Tuy nhiên, những khu vực này có thể tích tụ hơi ẩm, đặc biệt vào mùa mưa hoặc những ngày thời tiết nồm ẩm.
Khi tiếp xúc với nền ẩm trong thời gian dài, bao cám có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi hơi nước, tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển nếu độ ẩm xâm nhập vào thức ăn.
Cách khắc phục:
-
Sử dụng pallet hoặc kệ để kê bao cám cách nền nhà.
-
Giữ khu vực đặt cám sạch sẽ, khô ráo.
-
Không xếp bao cám sát khu vực tường bị thấm nước.
-
Sắp xếp các bao gọn gàng, tạo lối đi thuận tiện để kiểm tra.
Chỉ một thay đổi trong cách bố trí khu vực lưu trữ cũng có thể góp phần hạn chế nguy cơ thức ăn bị ảnh hưởng bởi độ ẩm.
2.2. Bảo quản cám ở nơi ẩm thấp, thiếu thông thoáng
Nhiệt độ và độ ẩm có ảnh hưởng lớn đến khả năng duy trì chất lượng của thức ăn chăn nuôi.
Khu vực lưu trữ quá ẩm, bị mưa tạt hoặc thiếu thông thoáng có thể làm gia tăng nguy cơ cám bị vón cục, nấm mốc và hư hỏng.
Bên cạnh đó, việc đặt cám ở khu vực tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong thời gian dài cũng không phù hợp với điều kiện bảo quản thông thường của nhiều sản phẩm thức ăn chăn nuôi.
Cách khắc phục:
-
Lựa chọn khu vực có mái che, khô ráo và thoáng mát.
-
Tránh ánh nắng trực tiếp và nguồn nhiệt cao.
-
Kiểm tra mái, tường và nền kho để phát hiện hiện tượng thấm nước.
-
Duy trì không gian thông thoáng, hạn chế tích tụ hơi ẩm.
Vào mùa mưa hoặc những thời điểm thời tiết nồm ẩm, bà con nên tăng cường kiểm tra điều kiện bảo quản để phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường.
2.3. Không đóng kín bao cám sau khi sử dụng
Một sai lầm khác là để miệng bao cám mở sau mỗi lần lấy thức ăn.
Khi bao cám không được đóng kín, hơi ẩm, bụi bẩn và côn trùng có thể dễ dàng xâm nhập, ảnh hưởng đến chất lượng thức ăn bên trong.
Đặc biệt, với những bao cám được sử dụng trong nhiều ngày, việc tiếp xúc thường xuyên với môi trường bên ngoài có thể làm gia tăng nguy cơ nhiễm bẩn.
Cách khắc phục:
-
Buộc kín miệng bao sau mỗi lần lấy cám.
-
Sử dụng thùng chứa sạch, khô và có nắp đậy nếu cần chuyển thức ăn ra khỏi bao.
-
Dùng dụng cụ lấy cám riêng, đảm bảo sạch và khô.
-
Không để bao cám đã mở tại khu vực dễ bị nước mưa hoặc côn trùng xâm nhập.
Nếu chuyển thức ăn sang dụng cụ chứa khác, bà con nên giữ lại thông tin về tên sản phẩm, ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản để thuận tiện khi kiểm tra.
2.4. Tích trữ thức ăn chăn nuôi quá lâu
Mua cám với số lượng lớn có thể thuận tiện cho việc dự trữ, đặc biệt đối với những hộ chăn nuôi có quy mô lớn.
Tuy nhiên, nếu không tính toán phù hợp với nhu cầu sử dụng, lượng cám tồn kho quá nhiều có thể khiến thời gian lưu trữ kéo dài.
Trong điều kiện bảo quản không đảm bảo, thức ăn có nguy cơ suy giảm chất lượng. Một số thành phần dinh dưỡng cũng có thể thay đổi trong quá trình lưu trữ, tùy thuộc vào công thức sản phẩm và điều kiện môi trường.
Cách khắc phục:
-
Tính toán lượng cám cần sử dụng theo quy mô đàn và giai đoạn nuôi.
-
Kiểm tra ngày sản xuất, hạn sử dụng trước khi nhập kho.
-
Sắp xếp thức ăn theo nguyên tắc nhập trước – dùng trước, đồng thời ưu tiên sản phẩm gần hết hạn.
-
Không sử dụng thức ăn đã quá hạn ghi trên bao bì.
Bà con nên duy trì lượng cám dự trữ hợp lý, vừa đáp ứng nhu cầu chăn nuôi vừa hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình bảo quản.
2.5. Không kiểm tra và vệ sinh kho chứa định kỳ
Kho bảo quản thức ăn chăn nuôi cần được kiểm tra thường xuyên để phát hiện những yếu tố có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.
Nếu bỏ qua việc kiểm tra, bà con có thể không phát hiện kịp thời tình trạng nước thấm, bao cám bị rách, chuột hoặc côn trùng xuất hiện trong khu vực lưu trữ.
Các loại động vật gây hại không chỉ làm thất thoát thức ăn mà còn có thể gây nhiễm bẩn thông qua phân, nước tiểu hoặc các chất thải khác.
Cách khắc phục:
-
Kiểm tra khu vực bảo quản và tình trạng bao cám định kỳ.
-
Vệ sinh sạch lượng cám rơi vãi trên nền.
-
Phát hiện và xử lý những vị trí có nguy cơ thấm nước.
-
Có biện pháp ngăn chặn chuột, gián và côn trùng xâm nhập.
-
Bố trí bao cám gọn gàng để thuận tiện cho việc quan sát.
Đặc biệt, không nên đặt thức ăn chăn nuôi gần thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất hoặc các nguồn có nguy cơ gây nhiễm bẩn.
3. Cách nhận biết thức ăn chăn nuôi có dấu hiệu hư hỏng
Bên cạnh việc bảo quản đúng kỹ thuật, bà con cũng cần chú ý đến những dấu hiệu bất thường của thức ăn trong quá trình sử dụng.
Một số biểu hiện cần kiểm tra bao gồm:
Cám bị vón cục hoặc ẩm bất thường
Thức ăn xuất hiện tình trạng vón cục, kết dính hoặc có cảm giác ẩm có thể là dấu hiệu cho thấy sản phẩm đã tiếp xúc với hơi nước hoặc điều kiện bảo quản không phù hợp.
Cám xuất hiện nấm mốc
Khi quan sát thấy những mảng mốc hoặc biểu hiện bất thường trên bề mặt thức ăn, bà con cần ngừng sử dụng và kiểm tra nguyên nhân.
Thức ăn có mùi khác lạ
Cám xuất hiện mùi chua, ôi hoặc những mùi bất thường so với trạng thái ban đầu có thể là dấu hiệu chất lượng đã bị ảnh hưởng.
Có dấu hiệu côn trùng hoặc động vật gây hại
Sự xuất hiện của côn trùng, phân chuột hoặc dấu hiệu bao bì bị cắn phá là những cảnh báo về nguy cơ nhiễm bẩn thức ăn.
Lưu ý quan trọng: Không sử dụng thức ăn nghi ngờ bị nấm mốc hoặc hư hỏng cho vật nuôi. Không nên chỉ loại bỏ phần mốc nhìn thấy rồi tiếp tục sử dụng phần còn lại, bởi một số độc tố nấm mốc không thể nhận biết bằng mắt thường.
Khi nghi ngờ chất lượng thức ăn, bà con nên liên hệ nhà cung cấp hoặc người có chuyên môn để được hướng dẫn xử lý phù hợp.
4. Hướng dẫn bảo quản thức ăn chăn nuôi hiệu quả tại hộ gia đình
Để giảm thiểu những rủi ro trong quá trình lưu trữ, bà con có thể áp dụng một số nguyên tắc đơn giản sau:
Lựa chọn vị trí bảo quản phù hợp
Khu vực chứa thức ăn nên có mái che, sạch sẽ, tránh ánh nắng trực tiếp và hạn chế tiếp xúc với hơi ẩm.
Đối với những hộ chăn nuôi chưa có kho riêng, có thể bố trí một khu vực lưu trữ phù hợp, đảm bảo thức ăn không bị nước mưa hoặc chất thải chăn nuôi làm nhiễm bẩn.
Sắp xếp bao cám khoa học
Các bao thức ăn nên được phân loại theo sản phẩm, ngày nhập và hạn sử dụng.
Không nên xếp hàng quá sát tường hoặc cản trở việc kiểm tra, vệ sinh khu vực bảo quản.
Kiểm tra thức ăn trước khi cho vật nuôi ăn
Trước khi sử dụng, bà con nên quan sát trạng thái, mùi và tình trạng bao bì.
Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, cần ngừng sử dụng cho đến khi xác định được chất lượng thức ăn.
Tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất
Mỗi sản phẩm có thể có những yêu cầu bảo quản riêng, phụ thuộc vào thành phần, công thức và dạng thức ăn.
Vì vậy, bà con cần đọc kỹ thông tin trên bao bì và thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất, đặc biệt về điều kiện bảo quản và hạn sử dụng.
5. Bảo quản cám đúng cách giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi như thế nào?
Hiệu quả chăn nuôi không chỉ phụ thuộc vào giống vật nuôi, chế độ chăm sóc hay việc lựa chọn thức ăn, mà còn liên quan đến cách quản lý và sử dụng các nguồn lực trong suốt quá trình nuôi.
Khi thức ăn được bảo quản đúng cách, người chăn nuôi có thể hạn chế lượng cám bị hư hỏng, giảm nguy cơ nhiễm bẩn và chủ động hơn trong việc quản lý chi phí.
Ngược lại, nếu cám bị ẩm mốc hoặc suy giảm chất lượng, bà con có thể phải loại bỏ thức ăn, phát sinh chi phí mua bổ sung và đối mặt với nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe đàn vật nuôi.
Do đó, thực hiện đúng các nguyên tắc bảo quản là một trong những giải pháp thiết thực góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi.
6. Kết luận
Cách bảo quản thức ăn chăn nuôi có ảnh hưởng quan trọng đến việc duy trì chất lượng sản phẩm, hạn chế lãng phí và bảo vệ sức khỏe vật nuôi.
Năm sai lầm bà con cần tránh bao gồm: đặt bao cám trực tiếp xuống nền nhà, bảo quản ở nơi ẩm thấp, không đóng kín bao sau khi sử dụng, tích trữ cám quá lâu và không kiểm tra kho định kỳ.
Chỉ cần chú ý hơn đến điều kiện bảo quản, cách sắp xếp và kiểm tra thức ăn thường xuyên, bà con đã có thể chủ động hạn chế nhiều rủi ro không đáng có.
ABC Việt Nam luôn hướng tới việc chia sẻ những kiến thức thiết thực về dinh dưỡng và kỹ thuật chăn nuôi, giúp bà con sử dụng thức ăn hợp lý, quản lý chi phí và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
ABC VIỆT NAM – AM HIỂU CHĂN NUÔI, ĐỒNG HÀNH PHÁT TRIỂN.
Website: www.abcvietnam.com.vn
Recent Comments